CZUJKI POŻAROWE

  |   Artykuły SSWiN   |   No comment

Czujki pożarowe nie stanowią standardowego wyposażenia Systemów Sygnalizacji Włamania i Napadu, gdyż dla ochrony przeciwpożarowej są stosowane specjalne centrale i detektory pożarowe. Niemniej każdy SSWN może mieć wydzieloną funkcję sygnalizacji zagrożenia pożarowego, która ewidentnie podnosi bezpieczeństwo właścicieli i użytkowników chronionego obiektu.

W typowym pożarze możemy wyróżnić 4 kolejne fazy:
I. materiał tli się – powstający dym niewidzialny i widzialny wykryją jonizacyjne czujki dymu, zaś widzialny wykryją optyczne czujki dymu.

II. powstaje duża ilość gęstego dymu – wykryją go czujki jonizacyjne i optyczne dymu. Pamiętać jednak należy, że czułość czujek optycznych maleje wraz ze wzrostem gęstości dymu.

III. pojawia się otwarty płomień – wykryją go czujki jonizacyjne dymu i czujki płomienia.

IV. wybucha ogólny pożar, następuje szybki wzrost temperatury otoczenia – reagują czujki cieplne (temperaturowe), aktywne są też jonizacyjne czujki dymu.

Oczywiście przebieg pożaru może być inny. Ale z powyższego zestawienia wynika, iż najbardziej uniwersalną jest czujka jonizacyjna dymu, która reaguje na dym powstający we wszystkich fazach pożaru. Czujki optyczne dymu reagują w fazie I. i częściowo w II. Czujki płomienia reagują w fazie III., ale mogą zadziałać również w fazie IV. Czujki cieplne działają w IV. fazie, choć mogą zadziałać także w fazie III.

Czujki dymu
Czujki dymu służą do wykrywania pożaru w jego wczesnej fazie, kiedy pojawia się już dym, a nie ma jeszcze płomieni i zauważalnego wzrostu temperatury (materiał dopiero zaczyna się tlić). Domowe czujniki dymu są przeznaczone do stosowania w niedużych obiektach, w pomieszczeniach zamkniętych, w których w normalnych warunkach nie występuje dym, kurz i skraplanie pary wodnej (w piwnicach, garażach, na strychach). Czujki dymu działają na zasadzie wykrycia zawartych w powietrzu produktów spalania i pirolizy – rozkładu związków chemicznych, gdy cząsteczki o większych masach rozpadają się na mniejsze. Mogą pracować samodzielnie lub w sieci (kilka czujek połączonych ze sobą).

Ze względu na zasadę działania rozróżnia się:
jonizacyjne czujki dymu – reagujące na produkty spalania wnikające do komory jonizacyjnej czujki. Cząsteczki dymu łączą się ze zjonizowanymi (przez izotop promieniotwórczy) cząsteczkami powietrza, co powoduje zmianę natężenia prądu elektrycznego w obwodzie urządzenia, wysłanie sygnału do centrali i wygenerowanie sygnału alarmu. Są to detektory o charakterze uniwersalnym, wykrywają wszystkie rodzaje dymu: od tlących się przedmiotów i od otwartego ognia, dym widzialny i niewidzialny. Potrafią wykryć pożar na długo przed wyrządzeniem poważnych szkód.
optyczne czujki dymu – reagujące na produkty spalania powodujące osłabienie lub rozproszenie światła w zakresie widma podczerwonego. W czujnikach fotoelektrycznych stosuje się dwa rozwiązania. W pierwszym z nich promieniowanie podczerwone znajdujące się w komorze pomiarowej (niedostępnej dla światła zewnętrznego) zostaje rozproszone przez cząsteczki dymu, zaś w drugim – dym blokuje wiązkę światła. W obu przypadkach zjawisko jest wykrywane przez fotokomórkę, która ostatecznie włącza sygnał alarmu. Najbardziej rozpowszechnione są czujki rozproszeniowe. Czujki tego typu są szczególnie polecane do wykrywania pożaru jeszcze przed jego wystąpieniem, gdyż wykrywają widzialny dym tlących się przedmiotów – powstaje wtedy lekki, ale silnie rozpraszający światło dym.

Obie, zarówno jonizacyjna, jak i optyczna czujki dymu, są to czujki punktowe, gdyż wykrywają dym w punkcie, w którym są zamontowane. Oczywiście dym jest unoszony przez otaczające, ogrzane powietrze. Zatem czujki dymu powinny być mocowane wysoko, np. na suficie chronionych pomieszczeń.

Czujki cieplne
Czujki cieplne są szczególnie polecane do ochrony pomieszczeń, w których znajdują się instalacje lub substancje palące się praktycznie bez dymu. Stosuje się je również tam, gdzie podczas spalania wytwarza się bardzo wysoka temperatura. Czujki te można instalować także w pomieszczeniach, w których zanieczyszczenia, zadymienie lub duża wilgotność nie pozwalają na zamontowanie innego typu czujek. Czujki cieplne dzielimy na:
nadmiarowe (CCN), które reagują, gdy temperatura przekroczy określona wartość progową. Nadają się do stosowania w pomieszczeniach, w których nie występuje niska temperatura. czujka zbudowana jest na bazie termistora z układem kontrolującym przekroczenie maksymalnej dozwolonej temperatury.
różnicowe (CCR), które reagują, gdy szybkość narastania temperatury przekroczy określoną wartość. Przy bardzo wolnych przyrostach temperatury czujki te mogą wcale nie zadziałać. W czujce zastosowane są dwa termistory, z których jeden jest osłonięty. Przy powolnych zmianach temperatury – zmiana rezystancji obu termistorów przebiega współbieżnie. Przy szybkich zmianach – termistor nieosłonięty nagrzewa się szybciej, co spowoduje wyzwolenie alarmu.
różnicowo – nadmiarowe (CCRN), które stanowią połączenie obu powyższych typów. Przy szybkich przyrostach temperatury w czasie działają jak CCR, przy wolnych jak CCN.

Znany jest jeszcze inny rodzaj czujek cieplnych – ciśnieniowe. Wykorzystane tu jest zjawisko zmiany objętości gazu (powietrza) pod wpływem zmiany temperatury, gdzie wzrost temperatury o 1°C powoduje wzrost objętości powietrza, np. w komorze czujki, o 1/273 (około 0,37%). Większa objętość powietrza, to większa siła nacisku na membranę, a w konsekwencji rozwarcie styków i wyzwolenie alarmu.

Czujki płomienia
Czujniki płomienia są przeznaczone do wykrywania płomieni powstających podczas zagrożenia pożarowego. Reagują na emitowane przez płomień charakterystyczne promieniowanie (głównie ultrafioletowe), które padając na powierzchnię czynną detektora powoduje, w wyniku zjawiska fotoemisji, wzrost liczby impulsów zliczanych przez układ pomiarowy. Zakres czułości detektora: od dalekiego nadfioletu (od 100 nm) do dalekiej podczerwieni (do 1 000 nm). Czujki są odporne na sztuczne światło nie zawierające promieni UV.

Ręczne ostrzegacze pożarowe
Ręczne ostrzegacze pożarowe (ROP) służą do przekazywania informacji o pożarze przez osobę, która zauważyła pożar, do współpracującej centrali w celu wywołania alarmu pożarowego. Ostrzegacze to typowe przełączniki elektromechaniczne z pamięcią zadziałania (podtrzymaniem w pozycji alarmu).

Jeżeli nadal nie wiesz, jakie czujki pożarowe powinieneś zamontować w Twoim SSWN – skontaktuj się z naszymi konsultantami.

No Comments

Post A Comment