loadingimg

Wczytuję dane...

Polecane kamery

Rzetelna firma

 

Rzetelna firma

Polecane czujki

Dystrybucja


Rodzaje czujek

Rodzaje czujek

 

System alarmowy musi mieć możliwość wykrycia sygnału albo zjawiska stanowiącego kryterium alarmu. Do tego celu służą detektory, zwane inaczej czujkami. Są to urządzenia służące do zamiany (detekcji) sygnału na formę łatwiejszą do obserwacji lub użycia. Czujki są zaopatrzone w czujniki, czyli układy fizyczne, które swoją reakcję na bodziec fizyczny lub biologiczny przekształcają w mierzalny sygnał innej wielkości fizycznej. Mówiąc ogólniej – czujka jest to urządzenie dostarczające informację o wartości mierzonej wielkości. W tym ujęciu czujka składa się z: czujnika, przetwornika oraz często układu kondycjonowania sygnału i telemetrycznego.


Najczęściej spotykamy czujniki dostarczające informację w jednej z wielkości elektrycznych takich jak: napięcie, natężenie prądu, opór elektryczny. Przyczyną tego jest fakt, że prąd elektryczny to sygnał, który łatwo przesłać na duże odległości, poddać dalszemu przetwarzaniu lub przy użyciu technik cyfrowych i komputerów także zachować. W czujce sygnał ten jest obrabiany analogowo lub cyfrowo, a następnie generowany jest odpowiedni sygnał elektryczny w zależności od wartości sygnału wejściowego z czujnika w stosunku do wartości progowych. W wielu czujkach wartości progowe są regulowalne.


Czujki stosowane w systemach alarmowych SSWN można podzielić – w zależności od przyjętego kryterium – na wiele grup i kategorii. Grupę o największym znaczeniu tworzą wewnętrzne detektory ruchu, które są przeznaczone do pracy w zamkniętych pomieszczeniach. Generują sygnał alarmu pod wpływem wykrycia ruchu, ale ze względu na rodzaj kontrolowanego zjawiska fizycznego rozróżniamy 3 typy tych czujek:

  • pasywne czujki podczerwieni [PIR – passive infrared detectors], wykrywające ruch na podstawie zmiany promieniowania tła w paśmie podczerwieni, najbardziej popularne w technice ochrony mienia dzięki funkcjonalności i przystępnej cenie. Określenie „pasywne” odnosi się do faktu, że detektory te są w stanie działać bez potrzeby generowania, czy wypromieniowania własnej energii. Czujki potrafią uczyć się promieniowania termicznego monitorowanej przestrzeni i wówczas dostrzegać zmiany w tym promieniowaniu spowodowane przez obecność lub ruch osoby czy przedmiotu. Istnieją czujki PIR przeznaczone do pracy na zewnątrz pomieszczeń.

 

  • czujki ultradźwiękowe [US – ultrasonic detectors], które emitują w kierunku obszaru chronionego fale o częstotliwości 25 kHz ÷ 75 kHz, niesłyszalne do ludzi. Czujka wykorzystuje efekt Dopplera – zjawisko obserwowane dla fal, polegające na powstawaniu różnicy częstotliwości, a tym samym i długości fali, wysyłanej przez źródło fali oraz zarejestrowanej przez obserwatora, który porusza się względem źródła fali, przy czym efekt zachodzi również dla fali odbitej, o ile źródło fali odbitej przemieszcza się w stosunku do obserwatora. Wykorzystując zjawisko Dopplera czujki ultradźwiękowe, na podstawie widma odebranej fali odbitej, są w stanie wykryć ruch ciała materialnego. Wyemitowane przez czujkę fale ultradźwiękowe są odbijane przez przedmioty otaczające obszar chroniony, przy czym przedmioty gładkie odbijają większość dostarczonej energii, a przedmioty miękkie większość energii pochłaniają. Częstotliwość fali odbitej od przedmiotów nieruchomych, docierającej do czujki, będzie zgodna z częstotliwością fali wyemitowanej przez czujkę. Jeżeli jednak osoba lub przedmiot będzie się poruszać, to – zgodnie z reguła Dopplera – nastąpi zmiana częstotliwości fali odbitej, a czujka, po odebraniu tej fali, zainicjuje alarm.

 

  • czujki mikrofalowe [MW – microwave detectors], emituje mikrofale w kierunku strefy chronionej i zarazem odbiera mikrofale napływające ze strefy chronionej. Nadajnik i odbiornik zwykle są zabudowane wewnątrz jednej obudowy. Dla czujek tego typu zmiana częstotliwości fali odbitej od poruszającej się osoby lub przedmiotu (w wyniku zjawiska Dopplera) albo pojawienie się „obcego” źródła promieniowania mikrofalowego – stanowią kryterium alarmu.

 

W technice alarmów przeciwwłamaniowych stosuje się jeszcze inne czujki:

  • czujki magnetyczne, popularnie zwane kontaktronami od nazwy elementu wykonawczego, kontrolujące otwieranie okien, drzwi i bram, czemu towarzyszy oddalanie, zamontowanego na drzwiach czy skrzydle okna, magnesu stałego od kontaktronu umocowanego do ościeżnicy
  • aktywne bariery podczerwieni [Photo-Electric Beams], wykorzystujące zjawisko fotoelektryczne. Odpowiednio skonstruowane listwy zawierają nadajniki i odbiorniki światła podczerwonego, zwykle odpowiednio modulowanego. Pomiędzy nimi powstaje strefa ochronna pokryta siecią promieni tego światła – przecięcie (zasłonięcie) przez intruza jednego lub kilku promieni stanowi dla czujki kryterium alarmu. Istnieją bariery IR przeznaczone do pracy na zewnątrz pomieszczeń.
  • czujki zbicia szkła [GB – Glass Break Detectors] mogą być użyte do wewnętrznej obwodowej ochrony budynków. W momencie stłuczenia szkła powstaje charakterystyczny dźwięk w szerokim zakresie częstotliwości, sięgającym od infradźwięków (poniżej 20 Hz) niesłyszalnych dla człowieka, przez cały zakres słyszalny przez ucho ludzkie (20 Hz ÷ 20 kHz), aż do znów niesłyszalnych dla człowieka ultradźwięków (powyżej 20 kHz). Akustyczne detektory zbicia szkła są montowane w bezpośredniej bliskości szklanych szyb i wykrywają dźwięki charakterystyczne dla tłuczonego szkła. Niektóre czujki są dodatkowo wyposażone w detektory wibracji – wtedy instalować należy je bezpośrednio na chronionej szybie. Charakterystyczne fale towarzyszące zbiciu szkła są przenoszone przez szkło, ramy okienne oraz ściany i sufit. Ich częstotliwość najczęściej zawiera się w przedziale 3 ÷ 5 kHz i zależy ściśle od rodzaju szkła oraz rodzaju i grubości naklejanych folii.
  • czujki wibracyjne lub inercyjne [vibration or inertia sensors], reagujące na różnego rodzaju drgania i wibracje, należą również do urządzeń ochrony obwodowej. Technologia zastosowana w tych sensorach polega na niestałej mechanicznej konfiguracji, który tworzy część elektrycznego obwodu. Kiedy wystąpi ruch albo wibracja, występuje seria przerwań tego obwodu, co generuje alarm. Regulacja czułości pozwala na ustalenie różnych poziomów „wrażliwości” na wibracje, co pozwala dostosować czujkę do różnych materiałów, struktur i konfiguracji. Ostatnio coraz częściej spotyka się zamiast klasycznych obwodów elektro-mechanicznych – elementy piezoelektryczne, które są trwalsze i można je precyzyjnie stroić, aby były maksymalnie wrażliwe nawet na niewielkie wibracje. Są to tanie i wysoce skuteczne czujki, nie powodujące fałszywych alarmów i trudne do oszukania (obejścia). Istnieją czujki wibracyjne przeznaczone do pracy na zewnątrz pomieszczeń (np. na elementach ogrodzenia, bramach itp.).
  • Czujki pożarowe – to ostatnia grupa detektorów wykrywających zjawiska zwykle towarzyszące pożarom (dym, wzrost temperatury, płomień – optyczne lub liniowe czujki dymu, czujki cieplne, czujki płomienia) lub zjawiska zwiększające zagrożenie pożarem (przekroczenie progowego stężenia gazów w atmosferze chronionego pomieszczenia – czujka metanu, propanu, acetylenu, chloroformu i innych gazów)
  • Inne czujki specjalne, np.: czujki wypływu cieczy, zalania itd.

 

Jeżeli nadal nie wiesz jakie czujki dobrać do swojego SSWN – przeczytaj następne rozdziały bądź skontaktuj się z naszymi konsultantami.

 


powrót